Potrzebujesz pomocy? Zadzwoń - 58-550-50-99

    Ilość produktów: 0
    Suma netto: 0,00 zł
    Suma brutto: 0,00 zł
    Został poprawnie dodany do koszyka
    Powrót

    Metody asekuracji i dobór sprzętu do prac na wysokości

    ICD.pl 26 czerwca 2020 Ochrona przed upadkiem

     

    Mnogość dostępnych na rynku środków do ochrony przed upadkiem jest dobrym odzwierciedleniem różnorodności prac wysokościowych. Wybór może przyprawić o zawrót głowy osoby, które staną przed dylematem prawidłowego zabezpieczenia pracowników przemysłowych. Jak zatem dobrać sprzęt wysokościowy adekwatnie do wykonywanej pracy tak, aby był bezpieczny, a jednocześnie funkcjonalny? 

     

    Dobór sprzętu do pracy na wysokości

     

    W poprzednim poradniku pt. praca na wysokości - wymagania, opisaliśmy podstawowe pojęcia i wymagania stawiane organizacji pracy na wysokości. Wiemy już, że podstawę ochrony przed upadkiem w ochronie indywidualnej stanowi prawidłowo dobrany system powstrzymywania spadania, składający się z:

    • Punktu kotwiczącego
    • Szelek bezpieczeństwa
    • Zespołu łącząco-amortyzującego

    Zanim omówimy szczegółowo dostępne na rynku rozwiązania dla każdej z powyższych grup przyjrzyjmy się zagadnieniu które zawsze powinno stanowić punkt wyjścia, mianowicie obliczaniu minimalnej wolnej przestrzeni.

    Minimalna wolna przestrzeń

    Minimalną wolną przestrzeń pod pracownikiem pracującym na wysokości definiujemy jako przestrzeń pozbawiona przeszkód, o które spadający może uderzyć podczas upadku. Obliczamy ją jako wynik dodawania następujących wartości:

    Minimalna wolna przestrzeń (MWP) = Długość linki bezpieczeństwa + Całkowicie aktywowany amortyzator + Wysokość ciała od stóp do punktu mocowania szelek bezpieczeństwa + Dodatkowa odległość zapasu bezpieczeństwa

    Przykładowe wyliczenie dla osoby o wzroście 1,80 cm, linka z amortyzatorem, punkt kotwiczenia nad głową:

    • Linka bezpieczeństwa z amortyzatorem: 2m
    • Całkowite wydłużenie amortyzatora: 1,75m
    • Odległość od stóp do punktu kotwiczącego: ok.1,5m
    • Zapas bezpieczeństwa: 1m

    MWP = 2m + 1,75m + 1,5m + 1m = 6,25m

    Minimalna wolna przestrzeń

    Współczynnik opadnięcia

    Dlaczego wspominamy o umiejscowienie punktu kotwiczenia mimo, że nie pojawia się ono w powyższym równaniu? Ma to bowiem znaczący wpływ na tzw. współczynnik opadnięcia i wydłużenie amortyzatora, co zwiększa wymaganą MWP. Przyjrzyjmy się 3 wariantom kotwiczenia o różnych współczynnikach opadnięcia i ich wpływowi na obliczanie MWP:

    Ochrona do laboratorium

    Współczynnik 0

    Punkt kotwiczący znajduje się nad głową pracownika, zespół łącząco amortyzujący którym połączony jest z szelkami jest napięty lub lekko rozluźniony. Upadek przy tego typu kotwiczeniu wywołuje najmniejsze odpadnięcie, a co za tym idzie najmniejsze przeciążenia. Z reguły nie doprowadza do rozerwania i wydłużenie amortyzatora skracając MWP nawet o 1,75m. Ponadto niweluje efekt wahadła oraz znacznie ułatwia ewakuację osoby poszkodowanej. Jest to preferowany sposób asekuracji gdy jest to tylko możliwe.

    Ochrona do laboratorium

    Współczynnik 1

    Punkt kotwiczący znajduje się na równi lub nieco powyżej punktu zaczepowego na szelkach, linka zwisa swobodnie. Upadek przy takim zakotwiczeniu wywołuje średnie przeciążenia i powoduje lekkie lub częściowej rozerwanie amortyzatora (do ok. połowy długości maksymalnej). Pozwala to skrócić MWP o ok. 80-90cm.

    Ochrona do laboratorium

    Współczynnik 2

    Punkt kotwiczący znajduje się na poziomie stóp pracownika. Upadek w tej sytuacji wywołuje największe przeciążenia powodując nawet całkowite wydłużenie amortyzatora. Linki stosowane przy takim zakotwieniu powinny być testowane krawędziowo z uwagi na dużo większe siły ścinające i ryzyko ostrych krawędzi. Stosować jeżeli nie ma możliwości użycia ww. punktów kotwiczenia ze współczynnikiem 0 lub 1. Wyjątkiem jest praca na dachach – opowiemy o tym w dalszej części poradnika.

     

    Jeżeli wyliczona minimalna wolna przestrzeń jest większa niż wysokość pracy możemy ja również zredukować poprzez zastosowanie urządzeń samohamownych lub samozaciskowych, zamiast linki z amortyzatorem. Cechują się one natychmiastową reakcją i zatrzymaniem upadku, redukując czynnik wydłużenia amortyzatora do zaledwie kilku centymetrów. Dla pracy poniżej 3 metrów urządzenia samohamowne są wręcz nieodzowne, gdyż długość konwencjonalnej linki z amortyzatorem wyklucza jej zastosowanie.

    Efekt wahadła

    Zakotwiczenie o współczynniku opadnięcią 1 i 2 niesie za sobą dodatkowe zagrożenie w postaci efektu wahadła. Jak widzimy na ilustracji, osoba oddalona od punkt kotwiczenia, po odpadnięciu jest z nim nadal połączona zespołem łącząco-amortyzującym, co po pełnym jego naprężeniu wywoła efekt wahadła, ściągając poszkodowanego w kierunku punktu kotwiczenia. W efekcie może dojść do zderzenia ze ścianą lub obiektami znajdującymi się pod pracownikiem (nawet po przeciwnej stronie punktu kotwiczącego, w odległości równej maksymalnemu wydłużeniu linki z amortyzatorem). Należy mieć to na uwadze przy planowaniu pracy na wysokości, ale również informować o tym w trakcie szkolenia. Co ważne efekt wahadła występuje zarówno w przypadku asekuracji pionowej jak i poziomej.

    Zasadą pro bezpieczną, która pozwala niwelować skutki efektu wahadła jest nie oddalanie się od punktu kotwiczącego o więcej niż połowę odległości między punktem kotwiczącym, a punktem zaczepowym na szelkach. W przypadku asekuracji poziomej z użyciem urządzenie samohamownego/samozaciskowego, jest to nie oddalanie się więcej niż o kąt 45 ° który lina asekuracyjna tworzy z krawędzią dachu.

     

    Minimalna wolna przestrzeń

    Dobór sprzętu do pracy na wysokości

    Po wstępie teoretycznym czas przejść do doboru konkretnych rozwiązań w zależności od rodzaju pracy na wysokości. Przy doborze sprzętu zasadą nadrzędną powinna być obecność wszystkich trzech elementów systemu powstrzymywania spadania. Spośród szerokiej rzeszy prac wysokościowych możemy wyróżnić 6 najczęstszych rodzajów prac: 

    Praca na dachu płaskim

    Najczęściej asekuracja odbywa się poziomo, z kotwiczeniem na wysokości stóp pracownika. Wymagana jest możliwość dużego przemieszczenia w stosunku do punktu kotwiczenia dlatego doskonale sprawdzą się urządzenia samohamowne lub urządzenie samozaciskowe (stosowane zamiennie). Przewagą urządzeń samohamownych jest większy zasięg pracy oraz swoboda użytkowania, należy jednak pamiętać, aby posiadało ono certyfikowaną linkę krawędziową. Stosujemy standardowe szelki bezpieczeństwa z dwoma punktami zaczepowymi, jako punkt kotwiczący najlepiej stosować certyfikowane linki stalowe lub zaczepy taśmowe. Część dachów wyposażona jest w stacjonarne systemy asekuracyjne z prowadnicami (liniami życia), wówczas możemy wpiąć się w nie przy pomocy standardowej linki z amortyzatorem. Alternatywą dla stacjonarnych systemów asekuracji może być pozioma lina kotwicząca która będzie pełnić taką samą rolę.

     

    • Szelki bezpieczeństwa

      Szelki do pracy na dachu
    • Urządzenie samozaciskowe

      Lina do pracy na dachu
    • Urządzenie samohamowne

      Urządzenie samohamowne do pracy na dachu
    • Zaczep kotwiczący

      Zaczep kotwiczący stalowy
    • Pozioma lina kotwicząca

      Pozioma lina kotwicząca

    Praca na dachu skośnym/stromym

    Dachy o nachyleniu powyżej 45° określamy jako dachy skośne. Nachylenie dachu wymusza pochylenie pracownika do przodu i podparcie na dłoniach co uniemożliwia efektywną pracę. W związku z tym stosuje się dodatkową linę pozycjonującą do pracy w podparciu. Linę opasamy na szczycie dachu np. wokół komina, a jej końce zaczepiamy za klamry boczne pasa biodrowego w szelkach bezpieczeństwa. Taki zabieg umożliwia odchylenie do tyłu, uwalnia ręce i pozwala na swobodą pracę, co bywa niezbędne w pracach dekarskich oraz przy montażu fotowoltaiki. Lina pozycjonująca nie pełni funkcji powstrzymywania spadania, dlatego osobno należy pamiętać o dodatkowej asekuracji przy użyciu urządzenia samozaciskowego. Linę roboczą urządzenia samozaciskowego montujemy przy użyciu certyfikowanego punktu kotwiczącego (linki lub taśmy) do komina lub innego punktu konstrukcji dachu (wytrzymałość co najmniej 10 kN!).

     

    • Szelki bezpieczeństwa
       

      Szelki do pracy na dachu skośnym
    • Urządzenie samozaciskowe

      Lina do pracy na dachu
    • Urządzenie do pracy w podparciu

      Lina do pracy w podparciu
    • Zaczep kotwiczący
       

      Zaczep kotwiczący stalowy

     

    Praca na rusztowaniach, kratownicach, zwyżkach

    Wymienione w tytule prace cechują się przede wszystkim wąskim polem manewru oraz potrzebą częstej zmiany punktu kotwiczenia (przepinania się). Realizowane jest to najczęściej przy pomocy podwójnej linki z zatrzaśnikami hakowymi, której końce na zmianę przepinamy w trakcie przemieszczania się, tym samych zachowując ciągłość asekuracji. W tej sytuacji często punkt kotwiczący stanowi bezpośrednio element konstrukcji stałej w postaci profili/rurek. W ten sposób możemy zrezygnować ze stosowania certyfikowanego punktu kotwiczącego w postaci dodatkowej linki - jej funkcję pełni zatrzaśnik hakowy o odpowiednio dużym prześwicie. Zamiennie zamiast podwójnej linki z amortyzatorem możemy użyć podwójnego urządzenia samohamownego w wersji kompaktowej (montowane na plecach szelek). Stosujemy standardowe szelki, pas biodrowy nie jest tutaj wymagany, natomiast warto pomyśleć aby miały elastyczne pasy barkowe - ułatwia to znacznie poruszanie w wąskich przestrzeniach i poprawia ergonomię pracy.

     

    • Szelki bezpieczeństwa

      Szelki do pracy na dachu skośnym
    • Amortyzator z linką podwójną

      Amortyzator z linką podwójną
    • Urządzenie samohamowne

      Urządzenie samohamowne podwójne

    Praca na drabinach

    Asekuracja najczęściej odbywa się przy użyciu urządzenia samozaciskowego które porusza się w górę razem z użytkownikiem w trakcie wchodzenia lub amortyzatora i podwójnej liny z zatrzaśnikami hakowymi. Pierwszy wariant to większa ergonomia pracy, gdyż nie musimy się przepinać jak w przypadku linki podwójnej. Ponadto urządzenie samozaciskowe może służyć do jednoczesnej asekuracji poziomej już po wyjściu z drabiny na dach. W przypadku szelek do asekuracji na drabinie niezbędny jest przedni punkt zaczepowy do którego wpinamy zatrzaśnik od strony amortyzatora.. Do kotwiczenia standardowo stosujemy certyfikowane punkty kotwiczące stałe lub tymczasowe (linki lub taśmy).

     

    • Szelki bezpieczeństwa
       

      Szelki bezpieczeństwa
    • Amortyzator z linką podwójną

      Amortyzator z linką podwójną
    • Urządzenie samozaciskowe

      Urządzenie samohamowne podwójne
    • Zaczep kotwiczący
       

      Linka kotwicząca

    Praca z asekuracją pionową (np. na cysternach, wagonach)

    Są to prace w których punkt kotwiczący znajduje się nad pracownikiem. Często cechują się bardzo niskim MWP co wyklucza stosowanie linek z amortyzatorami. Dodatkowo może być wymagany ruch w poziomie na znaczne odległości co sprawia, że najlepiej sprawdzają się tutaj urządzenia samohamowne. Urządzenie najczęściej jest montowanie do belki stropowej przy pomocy certyfikowanej linki stalowej w osłonce, ale może być również zamontowane do prowadnicy linowej lub wózka przejezdnego co umożliwia poruszanie się urządzenia razem z pracownikiem eliminując efekt wahadła (wymaga to ówczesnego zaprojektowania stacjonarnego systemu asekuracji). Zatrzaśnik od liny urządzenia montujemy do tylnego punktu zaczepowego szelek (przedni punkt jest opcjonalny).

     

    • Szelki bezpieczeństwa

      Szelki do pracy na dachu skośnym
    • Urządzenie samohamowne

      Urządzenie samohamowne do pracy w pionie
    • Zaczep kotwiczący

      Linka kotwicząca

    Praca na głębokości

    Wyjątkową formą pracy na wysokości jest praca na głębokości, odbywająca się we wszelkiego rodzaju zbiornikach, studzienkach, kanałach, szybach itp. Cechuje się ona najczęściej brakiem punktu kotwiczącego co wymusza zastosowanie przenośnego punktu kotwiczącego w formie statywu bezpieczeństwa, który to rozstawiamy nad otworem wejściowym do danej przestrzeni. Statyw poza asekuracją powinien również pełnić zadanie ewakuacyjne. Praca na głębokości często odbywa się w bardzo wąskich przestrzeniach co znacznie utrudnia ewakuację poszkodowanego i jedynym sposobem na jego wyciągnięcie jest zastosowanie wyciągarki ratunkowej, zamontowanej na statywie. Szelki do prac na głębokości muszą być wyposażone w specjalny zaczep ratunkowy z przodu szelek, w postaci dwóch klamr trapezowych. Zespół łącząco-amortyzujący powinno w tym przypadku bezwzględnie stanowić urządzenie samohamowne, montowane do głowicy statywu (może być również zintegrowane z wyciągarką ratunkową). Przed wejściem do zamkniętej przestrzeni pamiętaj, aby obowiązkowo zmierzyć poziom tlenu i niebezpiecznych gazów (wybuchowych i toksycznych) przy użyciu detektora wielogazowego.

     

    • Szelki bezpieczeństwa
       

      Szelki do pracy na głębokości
    • Urządzenie samohamowne

      Urządzenie samohamowne do pracy na głębokości
    • Statyw bezpieczeństwa
       

      Staty do pracy na głębokości
    • Wyciągarka ewakuacyjna

      Wyciągarka ratunkowa do pracy na głębokości

       

    Na koniec warto wspomnieć o najtrudniejszym rodzaju prac wysokościowych, mianowicie pracy w podwieszeniu (np. arborystyka, ratownictwo, alpinistyka przemysłowa). Jest to praca w miejscach trudnodostępnych gdzie wymagany jest dostęp linowy - pracownik wisi na linie roboczej, a asekuracja odbywa się na osobnej linie np. przy użyciu urządzenia samozaciskowego. Prace w podwieszeniu to zagadnienie bardzo szerokie, wymagające specjalistycznego szkolenia i nie sposób o nim opowiedzieć w ramach poradnika. W trakcie szkolenia dowiesz się wszystkiego na temat różnorodnego sprzętu asekuracyjnego, jego doboru oraz prawidłowego stosowania. Natomiast jeśli potrzebujesz gotowych zestawów asekuracyjnych do standardowych prac w przemyśle, to zapraszamy do zapoznania się z nasza bogatą ofertą sprzętu dobranego specjalnie do konkretnego typu pracy (link poniżej).

    Zobacz także:

    0 komentarzy

    * pola wymagane
      Zamknij