Potrzebujesz pomocy? Zadzwoń - 58-550-50-99

    Ilość produktów: 0
    Suma netto: 0,00 zł
    Suma brutto: 0,00 zł
    Został poprawnie dodany do koszyka
    Powrót

    Wycieki przemysłowe - ograniczanie i likwidacja

    ICD.pl 15 May 2018 Sorbenty

    Wycieki przemyslowe - usuwanie i likwidacja

    Substancje chemiczne oraz łatwopalne stanowią nierozerwalny element współczesnego łańcucha produkcyjno-logistycznego. Od fabryki, przez magazynowanie, aż go transportu - na każdym etapie zastosowanie znajduje szereg substancji chemicznych których wyciek stanowi zagrożenie dla pracowników, środowiska oraz mienia. Prawo Ochrony Środowiska stanowi, że „Każdy, kto prowadzi zakład stwarzający zagrożenie wystąpienia awarii przemysłowej w skutek złej gospodarki substancjami niebezpiecznymi, jest zobowiązany do zapewnienia, aby zakład ten był zaprojektowany, wykonany, prowadzony i likwidowany w sposób zapobiegający owym awariom i ograniczający ich skutki dla ludzi i środowiska.” (Ustawa z dnia 13.04.2001r.). Dlatego niezbędne jest projektowanie procesów technologicznych w taki sposób, aby niwelować ryzyko wystąpienia niekontrolowanych wycieków. Nie ma jednak możliwości, aby w 100% wykluczyć zdarzenia losowe oraz awarie prowadzące do powstawania rozlewów substancji niebezpiecznych. W związku z czym obowiązkowo należy opracować plan działania na wypadek pojawienia się wycieków, uwzględniający ich ograniczanie oraz likwidację. Poniższy poradnik prezentuje rodzaje środków, których zastosowanie pozwala ograniczać niebezpieczne rozlewy oraz krok po kroku opisuje przebieg procesu ich usuwania.

    Czym skutecznie usunąć wyciek? Rodzaje sorbentów i ich zastosowanie.

    Jak już pisaliśmy w tym poradniku, podstawowym kryterium przy doborze sorbentów powinno być określenie rodzaju substancjami z którymi mamy do czynienia w zakładzie pracy (realnie lub potencjalnie). Gdy zdecydujemy który z spośród trzech typów wybierzemy - uniwersalne, olejowe lub chemiczne - to w następnym kroku istotne jest dobranie sorbentów adekwatnie do charakteru oraz częstotliwości występowania wycieków. Poniżej przestawiamy podstawowy podział sorbentów polipropylenowych oraz ich najczęstsze zastosowania. 

    Maty sorbentowe - najbardziej popularna forma sorbentu pozwalająca na szybkie i skuteczne usuwanie niewielkich wycieków. Dostępne w formie prostokątnych arkuszy oraz okrągłych osłon na beczki. Maty sorbcyjne kładziemy bezpośrednio na rozlaną ciecz i już po kilku minutach możemy obserwować jej wchłonięcie. Maty to szybki i ekonomiczny sposób na usuwanie niewielkich rozlewów z blatu, posadzki a nawet powierzchni wody (tylko sorbenty olejowe!). Polecane w szczególności do prac w  laboratoriach, przemyśle oraz warsztatach. W przypadku usuwania rozlewów substancji chemicznych należy pamiętać o stosowaniu sorbentów chemicznych (kolor żółty).

    Maty sorbentowe

    Sorbenty w rolce - stosowane profilaktycznie w miejscach o stałym narażeniu na wycieki m.in. wokół maszyn, przy ciągach komunikacyjnych, liniach produkcyjnych oraz miejscach składowania ciekłych substancji niebezpiecznych. Ponadto, dzięki perforacjom możemy odrywać pojedynczne listki z rolki i stosować je jak maty sorbentowe. Występują również w wersji wzmocnionej o podwyższonej odporności mechanicznej i z dodatkową warstwą nieprzepuszczalną - izoluje nasiąknięty sorbent od podłoża. Doskonałe do stosowania w miejscach o dużym natężeniu ruchu pracowników. 

    Rolki sorbentowe

    Rękawy sorbentowe - do stosowania w sytuacji awaryjnej, zarówno w przypadku wycieków ciągłych jak i jednorazowych. Rękawy umożliwiają ograniczanie istniejących wycieków oraz zatrzymanie ich dalszego rozprzestrzeniania. Wykonane w formie miękkiego węża, łatwe do formowania w zależności od potrzeb.  Stosowane jako pierwszy środek ograniczający wyciek, pozwalają skutecznie zmniejszyć jego zasięg i negatywne oddziaływanie na środowisko. Wersja olejowa nie pochłania wody i pływa na jej powierzchni, dzięki czemu nadaje się do ograniczenia wycieków substancji ropopochodnych na lustrze wody.


    Rękawy sorbentowe

    Poduszki sorbentowe - odznaczają się dużą chłonnością, dzięki czemu znajdują zastosowanie przy zbieraniu ciągłych wycieków m.in. z maszyn, instalacji hydraulicznych oraz zbiorników. Doskonale nadają się jako stałe zabezpieczenie wycieków w trakcie awarii, prac konserwacyjnych lub napraw. Dzięki formie poduszki oraz dużej pojemności jest w stanie odizolować pochłoniętą ciecz od podłoża niwelując potrzebę jego dodatkowego oczyszczania/odtłuszczenia. Mogą być również stosowane do usuwania istniejących wycieków (w połączeniu z rękawami oraz matami.)


    Poduszki sorbentowe

    Powyżej przedstawiono 4 główne grupy sorbentów polipropylenowych używanych do usuwania rozlewów. Mimo, że stanowią one obecnie znaczącą część rynku, to warto również nadmienić kilka innych produktów, pomagających w kontroli wycieków, są to m.in.:

    • Sorbenty sypkie - doskonale radzą sobie z usuwaniem substancji tłustych z chropowatych lub porowatych powierzchni. Dzięki ziarnistej strukturze potrafią dotrzeć w mikrozagłębienia, powodując dokładniejsze wchłonięcie np. substancji ropopochodnych z asfaltu. 
    • Ograniczniki rozlewu/osłony studzienek - elementy z tworzywa sztucznego w formie mat lub podłużnych zapór. Nie posiadają właściwości sorbcyjnych, służą do ograniczania rozlewów oraz zapobiegają przedostawaniu się substancji szkodliwych do środowiska np. przez studzienki kanalizacyjne, ujścia wody. Do wielokrotnego użytku (wystarczy je dokładnie umyć/spłukać).
    • Środki odtłuszczające/dyspergenty - wycieki substancji ropopochodnych na betonie i asfalcie powodują powstawanie trudnych do usunięcia plam, które w dalszym ciągu stanowią zagrożenie. Prawidłowe ich usunięcie jest możliwe tylko dzięki zastosowaniu specjalnych środków odtłuszczających, które to wnikając w mikro szczeliny i zagłębienia "wyciągają" zalegające tam substancje.

    Wycieki substancji niebezpiecznych - profilaktyka i usuwanie

    Kluczem do prawidłowego zarządzania ryzykiem związanym z wyciekami, jest kompleksowa analiza oparta na rodzaju i ilości niebezpiecznych substancji występujących w zakładzie pracy. Dlatego zanim sporządzimy plan działania na wypadek awaryjnego wycieku, powinniśmy przeprowadzić ocenę ryzyka, która pozwoli określić rodzaj i ilość niezbędnych środków ochrony indywidualnej. Oto kilka kluczowych kroków które nam w tym pomogą:

    • Lokalizacja miejsc potencjalnego wycieku – w pierwszej kolejności musimy znaleźć miejsca w których występuje ryzyko powstania wycieku. Po ich zlokalizowaniu, zwróćmy uwagę na pobliskie połączenia z systemem kanalizacyjnym np. kratki ściekowe, odpływy etc. Nawet niewielka ilość niebezpiecznych substancji chemicznych może doprowadzić do poważnego skażenia środowiska, co oprócz zagrożenia dla życia generuje potężne koszty związane z przestojem i dekontaminacją zakładu. Dlatego kluczowe jest dodatkowe zabezpieczenie tych miejsc np. ogranicznikami rozlewu.
    • Analiza ilościowa – określenie ilości wszystkich ciekłych substancji niebezpiecznych wykorzystywanych w zakładzie pracy. Istotne są tutaj rodzaje oraz rozmiary opakowań w których są one składowane. Następnie należy podjąć próbę oszacowania maksymalnego możliwego wycieku, co pozwoli na dobór sorbentów o dostatecznej chłonności.
    • Dobór rodzaju sorbentów oraz ŚOI – jak już wspomnieliśmy sorbenty dzielimy na: uniwersalne, olejowe oraz chemiczne. Po analizie z punktu poprzedniego znamy już rodzaj oraz ilość substancji niebezpiecznych. Oszacowaliśmy również wielkość potencjalnego wycieku. W oparciu o to jesteśmy w stanie dobrać sorbenty adekwatnie do rodzaju substancji oraz o odpowiedniej absorpcji. Musimy również pamiętać o doborze odpowiednich środków ochrony indywidualnej dla pracowników usuwających wyciek, zwłaszcza jeżeli mamy do czynienia z chemikaliami. Stosujemy m.in. kombinezony ochronne, rękawice, okulary/gogle, maski/półmaski z filtropochłaniaczami etc.
    • Opracowanie planu awaryjnego – powyższe kroki pozwoliły nam na dobór odpowiednich środków do ograniczania i usuwania wycieków. Teraz należy określić miejsce składowania skompletowanych przez nas zestawów awaryjnych - powinny znajdować się możliwie blisko miejsca składowania substancji niebezpiecznych oraz miejsc o podwyższonym ryzyku powstania wycieków. Miejsca składowania substancji niebezpiecznych powinny być oznaczone tabliczkami informacyjnymi opisującymi rodzaj składowanych substancji oraz zagrożeń wynikających z ich kontaktem (jeżeli dotyczy). Tabliczki powinny również wskazywać na lokalizację najbliższego zestawu awaryjnego. Należy również w regularnych odstępach czasu sprawdzać kompletność zestawów awaryjnych i rozbudowywać je w przypadku powstania nowych zagrożeń.

    Profilaktyka pozwoli nam na minimalizację ryzyka wycieków, ale nigdy nie będziemy w stanie wyeliminować zdarzeń losowych. Poniżej przedstawiamy przykładowy proces ograniczania skutków wycieku i ich likwidacji:

    1. Identyfikacja zagrożenia – powiadomienie osób wyznaczonych w zakładzie do likwidacji wycieków, ocena rozmiaru wycieku i określenie rodzaju rozlanej cieczy. W razie potrzeby należy powiadomić odpowiednie służby (straż pożarna, policja, pogotowie) oraz zarządzić ewakuację pozostałych pracowników.
    2. Ochrona pracowników – zanim przystąpimy do prac pracownicy usuwający rozlew muszą ubrać niezbędne środki ochrony indywidualnej. Jest to niezwykle istotne w przypadku chemikaliów, np. opary mogą uszkodzić drogi oddechowe pracowników zanim nawet nastąpi bezpośredni kontakt z substancją.
    3. Ograniczanie rozlewu – do tego celu używamy ramion sorbentowych oraz ograniczników rozlewu. Kluczem jest powstrzymanie rozprzestrzeniającego się rozlewu i uniemożliwienie przeniknięcia substancji szkodliwych do środowiska np. gleby, zbiorników wodnych lub kanalizacji.
    4. Zatrzymanie wycieku – jeżeli wyciek jest ciągły, a nie jednorazowy, to należy podjąć próbę jego zatrzymania. Jeżeli jest to niemożliwe, należy w dalszym ciągu hamować rozprzestrzenianie się wycieku, aż do przyjazdu odpowiednich służb (w sytuacji zagrożenia pracownicy tamujący wyciek również powinni się ewakuować).
    5. Ocena sytuacji i usuwanie rozlewu – jeżeli wyciek uda się opanować to przystępujemy do jego usuwania. Używamy do tego sorbentów w postaci mat oraz poduszek.
    6. Usuwanie skutków wycieku – nasiąknięte sorbenty należy zebrać i zutylizować odpowiednio do rodzaju wchłoniętej substancji. Informacji dotyczącej sposobu utylizacji można zasięgnąć w certyfikowanych zakładach usuwania odpadów lub np. w Inspektoracie Ochrony Środowiska. Ponadto miejsce rozlewu należy odpowiednio oczyścić i zdezynfekować, a w przypadku substancji ropopochodnych dodatkowo odtłuścić.
    7. Dokumentacja wypadku i uzupełnianie zestawów – wypadek i jego przebieg muszą zostać opisane w formie szczegółowego sprawozdania. Jego analiza pozwoli na wyciągnięcie wniosków pomagających w usprawnieniu istniejącego planu awaryjnego i dalszej profilaktyki zapobiegania wyciekom. Zestawy awaryjne uzupełniamy o zużytego w trakcie wypadku komponenty i rozbudowujemy o dodatkowe elementy (jeżeli tak wynika z raportu).

    Jak widzimy, ochrona przed wyciekami i ich skutkami nie jest łatwa. Zarówno profilaktyka jak i sam plan awaryjny wymaga ciągłego usprawniania w oparciu o bieżące doświadczenia. Jednak odpowiednie przygotowanie w zakresie sprzętu i procedur pozwala na unikanie wycieków oraz pomaga szybko i sprawnie niwelować szkody przez nie wyrządzone. W dłuższej perspektywie prowadzi to do redukcji kosztów oraz pomaga w podnoszeniu poziomu bezpieczeństwa w zakładzie pracy.

    Zobacz naszą ofertę sorbentów

    sorbenty oferta

    0 komentarzy

    * pola wymagane
      Zamknij