Wyposażenie stanowisk pracy

Wyszukiwanie

Rękawice robocze i ochronne

Rękawice - ochrona mechaniczna

22-06-2009

 

Uszkodzenia mechaniczne – przecięcia, przekłucia oraz otarcia – należą do najczęściej występujących urazów kończyn górnych. Zagrożenia te występują głównie na stanowiskach pracy związanych z transportem przedmiotów oraz obróbką metali, szkła lub tworzyw sztucznych, w budownictwie oraz przemyśle spożywczym, np. przy porcjowaniu mięsa.

Ze względu na ciężkość następstw urazów, ochrony rąk można podzielić na chroniące przed:

  • lekkimi urazami mechanicznymi – rękawice chroniące przed urazami, których skutki są powierzchniowe np. obtarcie naskórka, lekkie skaleczenia i które użytkownik jest w stanie łatwo zidentyfikować w odpowiednim czasie. Wystarczającą ochronę zapewniają tutaj już rękawice z kategorii I.
  • średnio ciężkimi urazami mechanicznymi jak np. przecięcia, w tym przecięcie nieostrym nożem z małą energią, ostrymi przedmiotami, obtarcia, ukłucia itp.
  • ciężkimi urazami mechanicznymi np. ukłucia i przecięcia ostrymi nożami z dużą energią, przecięcia nożami z napędem lub ręczną pilarką łańcuchową.

 

Normy dotyczące wymagań dla rękawic chroniących przed urazami mechanicznymi.

Wymagania dotyczące rękawic chroniących przed urazami mechanicznymi są zawarte w następujących normach:

 

PN-EN 388 

Rękawice ochronne chroniące przed zagrożeniami mechanicznymi.
Norma opisuje wymagania jakie muszą spełnić rękawice ochronne chroniące przed czynnikami mechanicznymi takimi jak obtarcia, przecięcia i przekłucia, których skutki są poważniejsze niż powierzchniowe. Jest to podstawowa norma wyznaczająca standardy rękawic do ochrony mechanicznej i poniżej została opisana szczegółowo. Rękawice spełniające wymagania tej normy określane są potocznie jako rękawice antyprzecięciowe.

 Piktogram EN 388
  
PN-EN 381 

Wymagania dla rękawic chroniących przed przecięciem piłą łańcuchową.
Norma opisuje wymagania jakie muszą spełnić rękawice przeznaczone do ochrony rąk przed przecięciami piłą łańcuchową. Rękawica spełniająca tą normę powinna być oznaczona piktogramem przy którym powinna być umieszczona cyfra oznaczająca klasę ochrony (od 0 do 4), czyli klasę prędkości łańcucha, przy której wykazano odporność rękawic na przecięcie.

Piktogram EN 381
  
PN-EN 1082 

Rękawice i ochrony ramion chroniące przed przecięciami i ukłuciami nożami ręcznymi.
Norma opisuje wymagania jakie muszą spełnić rękawice przeznaczone do ochrony rąk przy pracy z nożami ręcznymi. Rękawice spełniające wymagania tej normy powinny być oznakowane piktogramem. Przy piktogramie nie stosuje się oznaczeń literowych ani cyfrowych.

 Piktogram EN 1082
  
PN-EN 14328 

Rękawice i ochrony ramion chroniące przed przecięciem nożami z napędem.
Norma opisuje wymagania jakie muszą spełnić rękawice przeznaczone do ochrony rąk przy pracach z nożami z własnym napędem. W przypadku tej normy nie stosuje się specjalnych znaków graficznych oznaczających rodzaj zagrożenia.

 

 

Norma EN 388 - wymagania, oznaczenia.

Rękawice ochronne spełniające wymagania normy EN 388 (tzw. rękawice antyprzecięciowe) należą do kategorii II ryzyka i zapewniają ochronę przed co najmniej jednym z następujących zagrożeń: ścieranie, przecięcie i przekłucie. Rękawice spełniające wymagania tej normy powinny być bezwzględnie stosowane w przypadku ryzyka uszkodzeń mechanicznych, których skutki są poważniejsze niż powierzchniowe. W praktyce do wszystkich prac w przemyśle wymagających ochrony rąk powinno się stosować rękawice spełniające normę EN 388.

Prawidłowo oznakowane rękawice ochronne wg normy EN 388 muszą posiadać poniższe oznaczenia:

  • znak CE
  • oznaczenie producenta
  • numer lub nazwę handlową rękawicy
  • rozmiar rękawicy
  • piktogram z podanymi poziomami ochrony i numerem normy.
EN 388 - przykład oznaczenia
 Przykład prawidłowego oznaczenia rękawicy ochronnej spełniającej wymagania normy EN 388.

 

Piktogram do normy EN 388.

Poniżej piktogramu znajdują się cyfry określające poziomy odporności rękawicy na dane zagrożenie w podanej niżej kolejności:

Piktogram EN 388

Cyfry określające parametry rękawicy przyjmują wartości od 0 do 4 lub od 0 do 5 w przypadku parametru odporności na przecięcie wg poniższych zależności:

ParametrPoziom 1Poziom 2Poziom 3Poziom 4Poziom 5
Odporność na ścieranie (liczba cykli) 100 500 20008000  ---
Odporność na przecięcie (wskaźnik) 1,2 2,55,010,0 20,0
Odporność na rozdzieranie [N] 10 255075 ---
Odporność na przekłucie [N] 2060100150 ---

 

 

Dobór rękawic do ochrony przed zagrożeniami mechanicznymi.

Przy doborze rękawic ochronnych antyprzecięciowych należy przeprowadzić analizę zagrożeń i uwzględnić przede wszystkim następujące czynniki:

  • stopień narażenia rąk pracowników na działanie czynnika szkodliwego (ciężkość urazów),
  • rodzaj wykonywanej pracy (np.: prace proste, prace wymagające lub nie wymagające precyzji i dobrego chwytu) - oprócz własności ochronnych należy wziąć pod uwagę komfort użytkowania, czucie palców i chwytność,
  • rodzaj zagrożeń występujących na stanowisku pracy (przecięcie, przekłucie lub otarcie naskórka),
  • intensywność danego czynnika szkodliwego (np.: rodzaju obsługiwanego narzędzia, przemieszczanego przedmiotu – ręczny nóż, nóż elektryczny lub pilarka łańcuchowa, przedmiot o ostrej krawędzi).

Do ochrony przed lekkimi urazami mechanicznymi o skutkach powierzchniowych można wybierać rękawice zaliczane do pierwszej kategorii środków ochrony indywidualnej. Do ochrony przed czynnikami mechanicznymi o skutkach poważniejszych niż powierzchniowe zaleca się stosowanie rękawic spełniających wymagania normy EN 388. Rodzaj rękawicy dobieramy tak aby jej poziom ochrony w zakresie danego czynnika (ścieranie, przecięcie, przekłucie) odpowiadał rodzajowi zagrożenia i jego intensywności.
W przypadku potrzeby zapewnienia ochrony rąk przy wykonywaniu prac w narażeniu na wystąpienie ciężkich urazów rąk należy stosować rękawice specjalistyczne – dla pilarzy, dla użytkowników noży ręcznych, noży z napędem.

Analiza zagrożeń i dobór optymalnej rękawicy na dane stanowisko pracy wymaga dużego doświadczenia biorąc pod uwagę dużą różnorodność dostępnych rękawic ochronnych.
Internetowe Centrum Dystrybucji jako partner czołowych europejskich producentów rękawic ochronnych (KCL GmbH, Honeywell (Sperian Protection) zapewnia fachowe doradztwo i pomoc w doborze optymalnego rozwiązania ochrony rąk.